PLENDE
unesco logo kwidzyn
Zamek
w Kwidzynie
logo sztum
Zamek
w Sztumie
Zamkowe Kameralia - " Z inspiracji Szekspira"Zaproszenie na konferencję - Spotkania Malborskie im. Macieja KilarskiegoKolekcje muzealne SztumOśrodek konferencyjny KARWAN

Wydarzenia / Wystawa: Fundacje artystyczne na terenie państwa krzyżackiego w Prusach

Fundacje artystyczne na terenie państwa krzyżackiego w Prusach – plakat26.06-12.09.2010
Wystawa jubileuszowa w Muzeum Zamkowym w Malborku

W dniach 26.06-12.09.2010 Muzeum Zamkowe w Malborku przygotowało niepowtarzalną wystawę, która ma na celu uświetnienie dwóch jubileuszy: 700-lecia przeniesienia siedziby wielkiego mistrza Zakonu Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego z Wenecji do Malborka (1309-2009) oraz 600-lecia bitwy pod Grunwaldem.

Wystawa, której pomysłodawcą jest dr Barbara Pospieszna, ma na celu prezentację dzieł sztuki i rzemiosła artystycznego z okresu końca XIII – początku XVI wieku, powstałych w różnych ośrodkach państwa zakonnego w Prusach. Podkreśla ona potencjał i potrzeby artystyczne nie tylko najwyższych i średnich warstw społecznych, ale również chłopów. Wszystkie zabytki, w imponującej liczbie około 260, wypożyczone z różnych muzeów, kościołów, bibliotek i archiwów z terenu Pomorza, Kujaw, Warmii i Mazur, rozmieszczone zostały w blokach tematycznych, co podkreśla ich pochodzenie oraz fundacje. Eksponaty zajmują przestrzeń Wielkiego Refektarza z przyległą kuchnią i izbą kuchmistrza oraz pomieszczenia apartamentu wielkiego mistrza z prywatną kaplicą na pierwszej kondygnacji Pałacu. Wystawa rozpocznie się w pomieszczeniu kuchni, gdzie znajduje się imponująca prezentacja rzeźby i detalu architektonicznego ze wspaniałym zwornikiem z wizerunkiem tronującej Marii z Dzieciątkiem z kościoła zamkowego w Malborku, który stał się znakiem rozpoznawczym obecnej wystawy. Eksponaty tu zgromadzone pochodzą z zamków w Toruniu, Elblągu, Malborku, Brodnicy, Radzyniu Chełmińskim, Lochstedt, Brandenburgu i Kwidzynie, ale też z kościołów parafialnych z terenu państwa krzyżackiego, jak również z budynków świeckich: toruńskiej kamieniczki i elbląskiego ratusza. Następnie w izbie kuchmistrza wyeksponowane są zwykłe przedmioty kultury materialnej, ale też rzemiosła artystycznego, czasami sprowadzane z daleka przez bogatych mieszczan Gdańska, Elbląga, Malborka, m. inn. znajdują się tam instrumenty muzyczne (gitterna, fidela) – jedne z najstarszych w Europie, pięknie wytłaczany, skórzany pugilares ze sceną zalotów (XV w.), rękojeści sztućców z kości słoniowej w postaci figurek z sokołem i książką, wykonane zapewne w paryskim warsztacie, czy kafle piecowe z wizerunkami świętych i królów (XV-XVI w.). Te niewielkie obiekty są świadectwem gustu mieszczaństwa zamieszkującego te tereny u schyłku XV wieku.

Przestrzeń Wielkiego Refektarza podzielona została na trzy części wystawiennicze, w których przedstawione są zabytki w odrębnych blokach tematycznych: mariologicznym, pasyjnym oraz świętych patronów. Pokazane zostaną rzeźby, które służyły pobożności ludowej, jak np: grupy figuralne związane z Ogrójcami i Golgotami w misteriach paschalnych.

W pomieszczeniu na piętrze, przyległym od strony północnej do apartamentu w Pałacu Wielkich Mistrzów, można podziwiać szaty liturgiczne wskazujące na wysmakowaną elegancję kleru. Dalej w prywatnej izbie wielkiego mistrza umieszczone są bogato iluminowane manuskrypty, z których na szczególną uwagę zasługują: Apokalipsa Heslera (4. ćw. XIV w.), krzyżackie mszały z XV wieku i jedyny przykład rękopisu o charakterze świeckim, tzw. Elbląska Księga Łąkowa (1421).

W kaplicy wielkiego mistrza zwiedzający mają okazję zobaczyć interesujące zabytki malarstwa tablicowego, jak np. poliptyk z Bartoszyc, ustawiony na mensie ołtarzowej, oraz bardzo interesujący dyptyk (ok. 1430), ufundowany przez gdańską, znamienitą rodzinę rajcy miejskiego Wilhelma Winterfelda. Ponadto w mniejszych pomieszczeniach, w kompleksie apartamentu, można podziwiać złotnicze wyroby sakralne i świeckie pochodzące z różnych fundacji, spośród których na uwagę zasługują: krzyż relikwiarzowy z Kończewic, ufundowany przez mieszczan malborskich Jakuba Gorkemana i Wawrzyńca Demlina czy wilkom gdańskich żeglarzy morskich z drugiej połowy XV wieku.

To tylko niewielka prezentacja niektórych zabytków i pomieszczeń tej okazałej ekspozycji. Nie należy zapomnieć o tym, że sam Zamek stanowi najważniejszy zabytek całej wystawy. W szczególności należy tu wspomnieć o Złotej Bramie (po 1280) wiodącej do głównego kościoła zamkowego z pozostałościami wystroju rzeźbiarskiego i malarskiego, jak też Kaplicy św. Anny, miejsca pochówku wielkich mistrzów, gdzie obok płyt nagrobnych możemy oglądać dzwon, który dla kościoła parafialnego w Miłoradzu ufundował wielki mistrz Winrich von Kniprode.

Wystawie towarzyszy dwutomowa publikacja, w której w części katalogowej poza wyeksponowanymi artefaktami, omówione są dzieła z różnych powodów nie zaprezentowane na wystawie, a istotne dla dalszych badań. Natomiast w drugiej części zawarto eseje polskich badaczy, związane z tematem ekspozycji.

Dzięki pracom konserwatorskim wielu eksponatom został przywrócony dawny blask.
Zatem dajmy się oczarować i poddać fantazjom artystycznym poszczególnych grup społecznych, żyjących wówczas na terenie państwa krzyżackiego w Prusach, zrozumieć ich przekaz i potrzeby poprzez wspaniałe dzieła sztuki, jakie po sobie pozostawiły.

 

Rok Grunwaldzki na zamku w Malborku

KLAUZULA INFORMACYJNA


Na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), publ. Dz. Urz. UE L Nr 119, s. 1 informujemy, iż:
  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Muzeum Zamkowe w Malborku (ul. Starościńska 1, 82-200 Malbork) reprezentowane przez Dyrektora.
  2. W sprawach z zakresu ochrony danych osobowych mogą Państwo kontaktować się z Muzeum Zamkowym w Malborku pod adresem e-mail: inspektor@zamek.malbork.pl
  3. Dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy cywilnoprawnej.
  4. Dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji ww. celu z uwzględnieniem okresów przechowywania określonych w przepisach odrębnych, w tym przepisów archiwalnych.
  5. Podstawą prawną przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. b) ww. rozporządzenia.
  6. Odbiorcami Pani/Pana danych będą podmioty, które na podstawie zawartych umów przetwarzają dane osobowe w imieniu Administratora.
    Osoba, której dane dotyczą ma prawo do:
    - dostępu do treści swoich danych oraz możliwości ich poprawiania, sprostowania, ograniczenia przetwarzania oraz do przenoszenia swoich danych, a także - w przypadkach przewidzianych prawem - prawo do usunięcia danych i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Państwa danych.
    - wniesienia skargi do organu nadzorczego w przypadku gdy przetwarzanie danych odbywa się z naruszeniem przepisów powyższego rozporządzenia tj. Prezesa Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa
Podanie danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej. Osoba, której dane dotyczą jest zobowiązana do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych jest brak możliwości zawarcia umowy. Ponadto informujemy, iż w związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych nie podlega Pan/Pani decyzjom, które się opierają wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu, o czym stanowi art. 22 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych.