PLENDE
unesco logo kwidzyn
Zamek
w Kwidzynie
logo sztum
Zamek
w Sztumie
Zaproszenie na konferencję - Spotkania Malborskie im. Macieja KilarskiegoOśrodek konferencyjny KARWANAplikacja mobilnaStraty wojenne

Wystawy i wnętrza / Przyziemie skrzydła wschodniego - wystawa busztynu


 

Wystawa znajduje się w piwnicy skrzydła wschodniego Zamku Średniego. Jest to obszerne, niskie wnętrze przekryte sklepieniem krzyżowym na gurtach. W średniowieczu pełniło ono funkcję magazynową. Obecnie w wyremontowanych wnętrzach prezentowana jest stała wystawa bursztynu, zatytułowana: Bursztynowe konteksty. 

 

Bursztyn bałtycki to żywica skamieniała przed milionami lat, która fascynuje człowieka od wieków. Wystawa Bursztynowe konteksty pokazuje bogactwo naturalnych form i barw żywego kamienia oraz przedmioty użytkowe i biżuterię z niego wykonane. 

  

 Bryła bursztynu
Bryła bursztynu

 

Celem wystawy jest prezentacja kolekcji bursztynu gromadzonej przez Muzeum Zamkowe od momentu jego powołania w roku 1961. Jubileusz 50-lecia muzeum stał się impulsem do spojrzenia na zbiory bursztynu z nowej perspektywy. Wpływ na to jak obecnie postrzegamy wystawy muzealne ma niewątpliwie kultura współczesna – np. to jak bursztyn prezentowany jest w galeriach, sklepach jubilerskich, albo jak wykorzystywany jest w promowaniu regionu. Konieczne jest więc uwzględnienie różnych kontekstów, skonfrontowanie dzieł zabytkowych z najnowszymi nabytkami i nową technologią.

 

 Wizualizacja aranżacji Wizualizacja aranżacji
Wizualizacja aranżacji
 

Znana i wielokrotnie pokazywana na całym świecie malborska kolekcja bursztynu prezentowana jest w nowoczesnej aranżacji uzupełnionej o multimedia. W klimat wystawy wprowadza nas animacja przedstawiająca las bursztynowy sprzed ok. 40 milionów lat. Następnie światło lasera prowadzi zwiedzającego przez oś czasu pokazującą zmiany geologiczne, które doprowadzały do powstania i przemieszczania się bursztynu. W tej części wystawy widz ma okazję  podziwiać naturalne okazy bursztynu i inkluzje – czyli szczątki roślin i zwierząt zatopione w żywicy. W kolejnych salach pojawiąją się objaśnienia graficzne, komentarze, a także infokioski, które pozwalają pogłębić wiedzę na wybrany temat za pomocą tekstu i obrazu.

 

Ważny dla wystawy jest kontekst miejsca – zarówno miejsca powstawania bursztynu, jak jego obróbki i wreszcie ekspozycji. Dzieje bursztynu bałtyckiego nierozerwalnie związane są bowiem z rejonem wokół obecnej Zatoki Gdańskiej. To tu powstawał on w odległej epoce eocenu, gromadził się pod ziemią, a następnie, już od czasów neolitycznych był obrabiany i wykorzystywany do wytwarzania przedmiotów użytkowych, przede wszystkim ozdób. 

 

                
Relikwiarz, warsztat Michela Redlina, ok. 1680 roku, konserwacja 2011
             

Relikwiarz, warsztat Michela Redlina,
ok. 1680 roku, konserwacja 2011

 

Historia zamku w Malborku – stolicy państwa krzyżackiego, a później rezydencji królów polskich, jest ściśle związana z bursztynem. W okresie średniowiecza bursztyn stał się źródłem potęgi handlowej Zakonu. Z bursztynu wytwarzano wówczas przede wszystkim różańce, ale też reliefy czy rzeźby figuralne. Na wystawę z muzeum w Bratysławie sprowadzony zostanie, będący zapewne darem wielkiego mistrza Konrada von Jungingena średniowieczny świecznik królowej Zofii, z bursztynową figurą Madonny.

 

W nowożytności bursztyn stał się ulubionym materiałem rzemieślników, którzy wykonywali luksusowe przedmioty – niewielkie rzeźby, kielichy, szkatuły, a także ołtarzyki. Kolekcja malborska słynie z unikatowych arcydzieł bursztynowych należących wcześniej do królów polskich – Stanisława Leszczyńskiego i Stanisława Augusta Poniatowskiego. Nie brak w niej także zabytków wykonanych przez wybitnych artystów działających w Gdańsku, m.in. przez Michela Redlina czy Christophra Mauchera.

 Grupa figuralna z wieka szkatuły Christophra Mauchera, ok. 1700 roku
Grupa figuralna z wieka szkatuły Christophra Mauchera, ok. 1700 roku


Na wystawie prezentowane są też dzieła z muzeów zagranicznych, m.in. kielich Jacoba Dobbermanna z The Hunterian Museum w Glasgow czy kolekcja przedmiotów bursztynowych z dawnej kolekcji rodziny zu Dohna ze Słobit, obecnie przechowywana w Berlinie.

 

Równie ważna jest prezentacja współczesnych wyrobów z bursztynu. Branża bursztynnicza jest jedną z promujących gospodarkę polską na świecie. Twórcy pracujący w bursztynie tworzą bardzo zróżnicowane dzieła, a realizacje wielu z nich zachwycają perfekcją wykonania, nowoczesną formą oraz konceptualnym zamysłem. Są one dziełami sztuki. Wyroby z bursztynu, kojarzone wcześniej z produkcją masową, dzięki utalentowanym projektantom oraz wysokiej jakości wykonania stają się synonimem dobrego designu. Najciekawsze przykłady współczesnej biżuterii, prezentowane na wystawie obok sztuki z wieków minionych, mają zachęcić do refleksji nad wyjątkowym bogactwem wyrobów bursztynowych, które człowiek tworzy od tysiącleci.

 

Jarosław Westermark, Butelka Kleina – powierzchnia jednostronna, 2006
  Jarosław Westermark, Butelka Kleina – powierzchnia jednostronna, 2006

 

KLAUZULA INFORMACYJNA


Na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), publ. Dz. Urz. UE L Nr 119, s. 1 informujemy, iż:
  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Muzeum Zamkowe w Malborku (ul. Starościńska 1, 82-200 Malbork) reprezentowane przez Dyrektora.
  2. W sprawach z zakresu ochrony danych osobowych mogą Państwo kontaktować się z Muzeum Zamkowym w Malborku pod adresem e-mail: inspektor@zamek.malbork.pl
  3. Dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy cywilnoprawnej.
  4. Dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji ww. celu z uwzględnieniem okresów przechowywania określonych w przepisach odrębnych, w tym przepisów archiwalnych.
  5. Podstawą prawną przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. b) ww. rozporządzenia.
  6. Odbiorcami Pani/Pana danych będą podmioty, które na podstawie zawartych umów przetwarzają dane osobowe w imieniu Administratora.
    Osoba, której dane dotyczą ma prawo do:
    - dostępu do treści swoich danych oraz możliwości ich poprawiania, sprostowania, ograniczenia przetwarzania oraz do przenoszenia swoich danych, a także - w przypadkach przewidzianych prawem - prawo do usunięcia danych i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania Państwa danych.
    - wniesienia skargi do organu nadzorczego w przypadku gdy przetwarzanie danych odbywa się z naruszeniem przepisów powyższego rozporządzenia tj. Prezesa Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa
Podanie danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej. Osoba, której dane dotyczą jest zobowiązana do ich podania. Konsekwencją niepodania danych osobowych jest brak możliwości zawarcia umowy. Ponadto informujemy, iż w związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych nie podlega Pan/Pani decyzjom, które się opierają wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, w tym profilowaniu, o czym stanowi art. 22 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych.